Carnaval Maastricht
"Carneval Mestreech"
Euver Vastelaovend, Vriethof, Mooswief, Hermenieke, pekskes en aander dinges.
Tekst, tekeningen en website: Karen Nijst
Euver Pekskes en Schmink
Site euver Mestreechs Carnaval?
Wiezoe dat ??
Op ’t Vriethof:
over de Struys en Momus
Zaate Herremeniekes
En Boenke-boenke Meziek
Het Mooswief (groentevrouwtje)
Sint Servaasbrug
Reus ‘Gigantius’ van Maastricht
Carneval op de Merret
Ingel vaan Mestreech
Math Hardy
Eerste schilderij
Uit de oude doos ...
Tekening die ik eind 2022 maakte.
Met op de achtergrond de Sint Servaaskerk en het Dinghuis in de Grote Staat.
Site euver Mestreechs Carnaval? Wiezoe dat?
Als Maastrichtse heeft vastelaovend in Mestreech mij altijd gefascineerd. In eerste instantie omdat het gewoon een gezellige bedoening is. Later omdat carnaval in Maastricht garant staat voor de sjoenste taferelen. Je kunt tijdens deze drie dolle dagen genieten van de vele prachtig uitgedoste mensen en de heerlijkste kleurencombinaties. Carnaval in Maastricht staat niet voor niets voor: ‘sjiek’. De flamboyante stijl is oongeluifelek fotogeniek en ik vind het heerlijk om dat vast te leggen.
Veur väöl Mestreechtenere is de carneval ’t sjoenste fies vaan ’t ganse jaor.
Boerom is d’r eigelek carneval? (Stukske gesjiedenis)
Tegenwoordig lijkt carnaval één groot bierfestijn, maar van oudsher draaide het van oorsprong katholieke feest vooral om voedsel. Na carnaval volgden veertig dagen vasten. Alles wat kon bederven, moest op en vandaar dat ‘carnaval’ vaak wordt gekoppeld aan het Latijnse carne vale: “vaarwel aan het vlees”.
Maar er zit meer achter dan alleen eten. Vroeger lag er veel meer vast. Je hoorde bij een kerk, een club of een buurtvereniging. Daar kwam je rol en wie je bent als vanzelf uit voort. Nu moet je dat vaker zelf uitzoeken. Wie ben je, wat stel je voor, wat “past” bij jou? Carnaval zet die vragen drie dagen op pauze. Het irrationele wint en je hoeft niks te worden, je mag er gewoon zijn.
Sommigen verbinden ‘carnaval’ ook aan carrus navalis waarmee een kar in de vorm van een schip bedoeld werd, die gebruikt werd bij reinigingsrituelen. In de middeleeuwen werden boten op wielen (ook wel de 'blauwe schuit' genoemd) door straten getrokken, bemand met verklede narren of zotten.
Wèt eine ’t antwoord op dees vraog?
Fèlmpke
filmpje van een tekening in wording
Pekskes, Schmink en (weinig) Praalwagens
Toen ik in Brabant ging wonen en een trouwe bezoeker werd van de Kempenoptocht Hapert, viel het me op dat er veel tijd wordt gestoken in de carnavalswagens. Dit zijn vaak indrukwekkende creaties, het resultaat van maandenlange voorbereiding door lokale gemeenschappen, verenigingen en vriendengroepen. Ze vormen de hoogtepunten van de carnavalsoptochten die door de straten van Brabantse steden en dorpen trekken.
Heel anders dan in Maastricht waar het zelfgemaakte carnavalskostuum populair is. Sommige Maastrichtenaren werken een heel jaar met ziel en zaligheid aan hun uitdossing (pekskes). En omdat het Maastrichtse carnaval naar Rijnlandse traditie grotendeels buiten op straat plaatsvindt, domineren die dagen de drie carnavalskleuren rood, geel en groen het straatbeeld.
Waarom kleurt Maastricht rood, geel en groen tijdens de carnavalsdagen?
Vroeger speelden kleuren een belangrijke rol als herkenningsmiddel, vooral omdat veel mensen niet konden lezen of schrijven. Hoewel de precieze oorsprong van rood, geel en groen niet helemaal duidelijk is, worden ze vaak geassocieerd met feestelijkheid, levenslust en verbondenheid. Deze kleuren werden in de middeleeuwen al door narren gedragen en groeiden uit tot een herkenbaar symbool van carnaval in Maastricht en daarbuiten.
Tekening:
Op de Vriethof (met sluikreclame voor Brand bier omdat ik die letters zo mooi vind). Glazen bierglazen zijn al een hele tijd verleden tijd en in 2025 dronk carnaval vierend Maastricht voor het eerst bier en fris uit een speciale hardcup beker bedrukt met een fraaie tekening van Anouk Grootjans. In 2026 maakte Jeannot Damoiseaux het ontwerp voor deze beker.
Hieronder zie je mijn tekening op de gevel van (voormalig) Eetcafé de Bengel, Kesselskade Maastricht.
Pekskes
Volgens Wikipedia is er veel aandacht voor het ‘Pekske’ omdat Maastricht in de 19e en eerste helft van de 20e eeuw een vrij arme industriestad was. Veel arbeiders waren aangewezen op hun eigen vindingrijkheid voor het maken van hun carnavalskleding en maskers.
Dit heeft uiteindelijk geleid tot een rijke traditie van handgemaakte ‘pekskes’, die door de jaren heen alleen maar extravaganter zijn geworden. Het is een mooi voorbeeld van hoe culturele expressie zich kan ontwikkelen als reactie op sociale en economische omstandigheden.
Ook zijn er niet veel carnavalsvierders die maskers dragen. Wel zie je veel kunstig geschminkte gezichten en uitbundige hoofdtooien. Waarschijnlijk komt dit omdat tijdens de Tweede Wereldoorlog het vieren van carnaval verboden werd. Na de oorlog bleef gemaskerd rondlopen enige tijd uit den boze, waardoor het gebruik van maskers geleidelijk minder werd. In plaats daarvan zie je nu veel kunstig geschminkte gezichten en uitbundige hoofdtooien, wat bijdraagt aan de bijzondere carnavalssfeer in Maastricht.
Sinds 2001 wordt de 11devande11e georganiseerd door de Sjeng Kraft Kompenei. Het evenement groeide in enkele jaren uit tot een ware happening, die tienduizenden feestvierders naar Maastricht trok. Vooral het Vrijthof was het decor van de grootschalige viering, maar dit beroemde plein bleek uiteindelijk te klein voor de toestroom aan bezoekers. Daarom verhuisde het evenement in 2020 naar Roermond, waar het sindsdien wordt voortgezet.
Ook in 2025 was het weer raak (maar dan in Roermond), met optredens van Limburgse artiesten tussen 11.11 uur en 20.00 uur. Het slotnummer van het event is altijd het ontroerende nummer Heer Späölde Accordeon van Beppie Kraft. Dit is een ode aan haar vader Sjeng, naar wie de organisatie is vernoemd.
De elfde van de elfde
Op 11 november om 11.11 uur begint in Limburg het officiële vastelaovend seizoen. Een moment waar menig carnavalsvierder het hele jaar naar uitkijkt.
Het getal elf wordt in de volksnumerologie vaak het ‘gekkengetal’ genoemd. Waarom precies is onderwerp van speculatie. Volgens sommigen omdat er twee gelijke enen naast elkaar staan (saamhorigheid) en het getal 11 precies tussen de keurige 10 van de tien geboden en de perfecte 12 (van de twaalf apostelen) zit.
11 november is ook verbonden met Sint-Maarten, die in de vierde eeuw zijn mantel deelde met een bedelaar. Dat verhaal staat symbool voor barmhartigheid en gelijkheid, waarden die ook passen bij de ware ziel van carnaval. Sint-Maarten stierf op 8 november 397 en werd volgens de traditie op 11 november begraven. Rond die datum groeide Martinusdag uit tot een vaste feestdag waarop mensen de oogsttijd afsloten en eten en drinken met elkaar deelden.
Omdat het Vrijthof te klein werd, wordt de 11devande11e in Roermond gevierd. Toch leeft de elfde van de elfde nog altijd in de stad. Misschien niet meer met grote podia en hekken, maar wel in cafés, wijkgebouwen en op straat. Lokale verenigingen, buurtinitiatieven en Maastrichtse muzikanten zorgen ervoor dat de dag niet ongemerkt voorbijgaat.
Mestreechter Geis
Tijdens het Mestreechs Carneval wordt er gepronkt en gelonkt. Wie heeft het mooiste pakje? Val ik op? Onderscheid maken is de norm! Desondanks is er ook ruimte voor zelfspot. Op humoristische wijze relativeren van jezelf en alles wat belangrijk is. Iets waar ook de Mestreechter Geis symbool voor staat, een beeldje van Mari Andriessen dat geïnspireerd is door Arlequino van de Comedia dell’arte.
Gedichtje van Lène Jamin – Loomans:
Mestreechter Geis dat zit vaan binne,
De kins ’t neet koupe, de kins ’t neet winne.
De Mestreechteneer zeet ’t is mie gemood,
De weurs demèt gebore ’t zit in dien blood.
Dat is lache en jengke mèt get wat gebäörd,
Dat is Mestreechter Geis in e paar simpel wäörd.
't Mooswief
Op de tekening hierboven:
Op de Vriethof met op de achtergrond de Schouwburg en het Mooswief in haar nieuwe klédsje
Nao de èlf kenonssjeute, weurt 't Mooswief opgehaange op 't Vriethof. Op Vastelaovendsdinsdag um twelf oor weurt eus Mooswief weer umlieg gehaold. Meinege Mestreech liet e träöntsje en geit nao hoes. 't Is sjoen gewees...Mooswief adie...tot de koumende Vastelaovend!
(Mestreechter Steerke)
Eigenlijk klopt deze tekening (van 2017) niet helemaal, want vanaf 2019 draagt ’t Mooswief een nieuw jurkje. Dit zuinige vrouwtje had namelijk al bijna dertig jaar dezelfde outfit en dat was tot op de draad versleten en dreigde uit elkaar te vallen. En een Mooswief in haar bloete koont? Dat wil je niet!
Het klèdsje was verre van goedkoop en om het geld bij elkaar te brengen, kon je voor € 5,- een stukje van het oude hemd, rol of schort bemachtigen. De stukjes stof werden in een reageerbuisje gestopt en als Mooswief-memorabilia met een echtheidscertificaat verkocht.
Op de markt vind je het stenen standbeeld ter ere van “het Mooswief”, gemaakt door kunstenaar Charles Vos.
Het Mooswief staat ook bekend als de “Patrones van de Mestreechter Vastelaovend”, en wordt op zondagochtend -eerste carnavalsdag- omhoog gehesen op het Vrijthof in Maastricht. Het Mooswief is met haar mand vol poor en kuul een verre verwante van de vroegere lente-godin.
Je zou verwachten dat dit hooggeplaatste groentevrouwtje de menigte méér dan bewust maakt van het belang van gezonde voeding, maar niets is minder waar… Hooguit wordt er wat zuurkool geserveerd bij een hotdog, maar voor de rest is het groentegehalte bijzonder laag in de carnavalsmenu’s.
Eten tijdens carnaval in Maastricht
Carnaval in Maastricht draait vooral om stevige en zoete happen om het feesten vol te houden. Denk aan zoervleisj met friet, zoete nonnevotten, of een snelle snack zoals een broodje met spek of worst. In de kroegen vind je vaak harde worst en pilsener bier.
Ook als drie dagen later het feest wordt beëindigd, met het naar beneden halen van ’t Mooswief … verandert er weinig. De Maastrichtenaren hebben nog een paar dagen nodig om te verwerken dat carnaval echt voorbij is. Maar gelukkig kunnen ze op aswoensdag (Asselegoonsdag) eerst nog ‘hieringe bieten’.
Foto hieronder: tijdens carnaval 2026 prijkt 'mijn' Mooswief op dit vrolijk gekleurde kaasje van Cheese & More in Maastricht.
Kiek, dao höbste ‘ne Clochard
Lange tijd vond ik ‘De Clochards van Mestreech’ gewoon een erg grappige groep (echte lolzekskes).
Ik kwam ze tijdens de carnavalsdagen vaak tegen, maar begreep nooit goed waarom ze elk jaar dezelfde jasjes aantrokken. Pas later heb ik begrepen dat het om een groep Maastrichtse zakenlui gaat die tijdens de carnavalsdagen ook geld inzamelen voor het goede doel (sjariteit).
Het idee om als een groep clochards vastelaovend te gaan vieren, ontstond in 1981, tijdens het Groet Gala Prinsenbal van de Tempeleers. De heren waren volgens de traditie allemaal gekleed in smoking. Een van de mannen in de groep plaatste de opmerking: “Wat ‘ne poeha allemaol, wat ‘ne kale sjiet! Wat zouw hei gebäöre es hei inins ‘ne clochard nao binne zouw wandele?” Het idee was geboren!
Inmiddels zorgen deze Clochards al meer dan 40 jaar voor lol, plezier en straattheater. Zoals met hun projek “kin iech de pot op?”, waarbij ze 'unne mobiele wc veur invalide vastelaovesvierders' aanboden.
Meer informatie vind je op hun site: www.declochards.nl
De Clochards vierden in 2025 hun 44 (ofwel 4x11) -jarig bestaan met een boek vol verhalen en herinneringen uit het Maastrichts carnaval. Het boek ‘Mieljaar, dao höbste ‘ne Clochard’ is geschreven door Maarten van Laarhoven en is niet alleen een hommage aan de groep zelf, maar ook aan het Maastrichtse carnaval.
Bestellen kan op bruna.nl
Tekening die ik in 2023 maakte.
Met op de achtergrond café in den ouden Vogelstruys
Op ’t Vriethof: over de Struys en Momus
Het Maastrichtse carnaval vindt naar Rijnlandse traditie grotendeels buiten plaats. De meeste carnavalsvierders vind je voornamelijk op de Vriethof, de Markt en O.L-Vrouweplein.
Toch zijn er ook een paar noemenswaardige café’s die ik altijd graag heb bezocht tijdens de gekkendagen (als je binnenkwam, tenminste).
Vogelstruys
Tijdens de drie dolle dagen is – zoals ze zelf zeggen – café in den ouden Vogelstruys het ware episch centrum van de Maastrichtse cultuur. Ooit brandde het grote houten pand af maar het werd in 1730 opnieuw in gebruik genomen. Het heeft altijd de naam Struysvogel of Vogelstruys gehad en er is al eeuwen een café in gehuisvest.
Momus
Een beetje verderop ligt ‘de Momus‘ het verenigingsgebouw van de herensociëteit Momus (1840-1935). Deze sociëteit organiseerde -naar Rijnlands voorbeeld- zittingen en optochten en het lijkt erop dat Momus dus de eerste carnavalsvereniging van Nederland was. De zittingen waren vooral bedoeld voor leden van Momus en andere richards (rijkaards) oet Mestreech. Het ‘gewone volk‘ bedronk zich op straat en in de kroegen. Na de oorlog, werd het stokje overgenomen door carnavalsvereniging De Tempeleers (zie Oetrope Stadsprins).
De Momus is tegenwoordig een café- restaurant (in ‘mijn tijd’ was het ook een discotheek) en is tijdens de carnavalsdagen de ontmoetingsplaats voor joonk en aajd.
De Tempeleers: ‘Plezeer en Sjariteit’
Carnavalsvereniging de Tempeleers is op 16 november 1945 opgericht en hun belangrijkste taak is om carnaval in Maastricht te organiseren met als devies: ‘Plezeer en Sjariteit’.
De Tempeleers steunen goede doelen (Sjariteit) en organiseren activiteiten voor jong en oud, zoals het Groet Kinderfies, Prinsebal, het bezoeken van senioren, gehandicapten en andere kwetsbare groepen. Ook worden er elk jaar medailles ontworpen waarmee verdienstelijke burgers onderscheiden worden door de Stadsprins. En je kunt bij de Tempeleers terecht voor lessen ‘carnavalogie’ zodat dit mooie culturele erfgoed wordt doorgegeven aan de jeugd.
Meer informatie vind je op hun site: tempeleers.nl.
Snelle schets Carnaval Maastricht
Foto Medaille: Begin februari 2023 heb ik een fraaie medaille ontvangen van de Tempeleers omdat ze ‘mien teikening vaan t Mooswief wilden gebruke in t drejbeukske vaan t Zate Hermeniekes Kongkoer (op d’n achterkant)’. Ik vond dat prima en nu heb ik een door Wendy Wasbauer vormgegeven ‘Medaalje‘ in ‘Orde vaan d’n Toeker’ ontvangen. Deze verwijst naar de Otoriteitetoeker die jaarlijks het stadsbestuur fijntjes laat weten wat er allemaal is misgegaan dat jaar. Het is dus echt beter om de macht aan het volk – de Stadsprins – te geven.
Reus ‘Gigantius’ van Maastricht
Ik blijf het herhalen! Maastricht heeft het allemaal. Prachtig uitgedoste uitbundige mensen, ‘zaate Hermeniekes’ op het Vrijthof… En zelfs een 6 meter hoge reus! Zie bovenstaande tekening, helemaal rechts.
Ter gelegenheid van de komst van keizer Karel V en zijn zoon in 1550, werd in Maastricht een feestelijke intocht (ommegang) georganiseerd. Het is historisch vastgesteld dat tijdens deze tocht een gigantische reus werd meegevoerd met een lengte van zeven meter. In een buidel staken twee poppen die de twee toenmalige bestuurders voor moesten stellen: de hertog van Brabant en de prinsbisschop van Luik. De Maastrichtse gilden brachten met de poppen symbolisch tot uitdrukking dat zij deze twee machthebbers ‘in hun zak’ hadden. Feitelijk was de reus dus een politiek statement aan het adres van de keizer. Lees meer op: www.gigantius.nl
Tekening (schets) van de Prins op de Markt van Maastricht (2017) met op de achtergrond de Engel van Maastricht. Deze engel staat in het stadswapen van Maastricht en vandaar dat er een reus werd gecreëerd “d’n Stadsingel vaan Meestreech” die jaarlijks wordt meegevoerd in de carnavalsoptocht.
Maar helaas werd ze in 2007 gestolen door een verzamelaar met teveel ruimte in zijn letterbak. Dankzij toenmalig burgemeester Ger Leers mocht beeldend kunstenaar Hubert Bour een nieuwe engelreus bouwen.
Oetrope stadsprins en d'n Stadsingel vaan Mestreech
Ieder jaar, eind januari, wordt op de ‘Merret’ (Markt) te Maastricht bekend gemaakt wie De ‘vorst der zotten*’ mag zijn.
Iets wat op een of andere manier nooit echt indruk op me heeft gemaakt. Misschien omdat ik rond die tijd mijn verjaardag vier en vaak andere afspraken heb gemaakt.
Gouden Engel van Maastricht. Detail van de tekening die je hieronder vindt.
De verkiezing is in ieder geval een stiekeme bedoeling 
Na de sleuteloverdracht bezoekt "Ziene Hoeglöstigheid" met zijn gevolg tientallen plekken. Cafés, pleinen en winkels, maar ook scholen, ziekenhuizen en verzorgingstehuizen worden met een bezoek vereerd. Waar de prins verschijnt, zit de Vastelaovend-stemming er meteen goed in.
Op dinsdagavond, als ’t Mooswief wordt neergelaten en de laatste kanonschoten in je oren nagalmen, geeft de prins de sleutel weer terug. Dan is het sprookje uit en kan Aswoensdag beginnen met ‘hieringe biete’.
De prins blijft daarna nog betrokken bij voorbereidingen, evenementen van De Tempeleers en representatieve bezoeken. Pas bij de uitroeping van zijn opvolger op de Markt eindigt zijn 'regering' formeel.
Carnaval voor het stadhuis op de Markt in Maastricht. Fantasietekening gemaakt in 2024. Speciaal hiervoor ‘ontwierp’ ik mijn eigen ‘Engel van Maastricht’. Je vindt haar bovenop op de hoed, een beetje verstopt tussen de veren op deze tekening.
Vastelaovend vieren veer Same !
Vastelaovend is een feest voor jong en oud. Op de achtergrond: De Pater Vincktoren.
Carnaval te Maastricht is het feest van verbroedering. Iets wat je gewoon echt een keer moet meemaken! Stort je in het feestgedruis en doe mee. Want een restaurantbezoek zit er tijdens de carnavalsdagen echt niet in. Neem dus een voorbeeld aan de Maastrichtenaren en vul je tassen met lekkers en bier, dan kun je alles aan. De binnenstad is vergeven van de buitenbars en eetbuffetten, dus kun je carnaval gewoon lekker buiten op straat vieren.
Vergeet je ‘pekske’ niet!
Als je zonder ‘pekske’ Maastricht inloopt kun je net zo goed het woord ‘hollenjer’ op je voorhoofd laten tattoeren. En ook Brabo’s kunnen hun boerenkiel beter thuis laten!
Wat is Ambtenarencarnaval?
Ambtenarencarnaval is een term die oorspronkelijk verwees naar een feestelijke bijeenkomst van vooral ambtenaren die rond de jaarwisseling plaatsvond. Tegenwoordig gebruiken veel mensen de term om de vrijdag voor carnaval te beschrijven. Dan duiken ambtenaren en andere werkenden de kroegen in voor een informele start van de Vastelaovend. Het is dus geen officiële carnavalsdag, maar voelt voor velen wel als de aftrap van het feest.
’t Groet Kinderfies
Bollie, het hondje van Philomene Hitz met zijn mooie -door zijn baasje- gebreide jasje.
Carnaval Maastricht is bijzonder ‘kindvriendelijk’. De Tempeleers zorgen er namelijk al jarenlang voor dat alle kinderen uit de regio Maastricht samen kunnen genieten van een geweldig Carnavalsfeest. ‘Zienen Hoegen Hoeglöstegheid’ en zijn Tempeleers decoreren alle kinderen met het speciale ‘Kinderknuipke’. En is er een verkiezing van de leukste pekskes!
Zelfs huisdieren ontkomen niet aan carnaval, alhoewel er veel aandacht is voor hun wel en wee.
Zo heeft Bollie, het hondje van Philomene Hitz uit Maastricht niets te klagen. Hij heeft dan wel een -door het vrouwtje gebreid- carnavalsjasje aan, maar hij wordt niet meegesleurd naar allerlei optochten waar hij toch niets van begrijpt.
Bollie is gewoon happy als het vrouwtje happy is! En daarnaast is het lekker warm zo.
Stumpkeszitting: Vastelaovend zoals 't heurt
Stumpkeszitting in café Au Mouton Blanc. Daar hoort veel leverworst bij, geserveerd op roggebrood.
Terwijl 'tout Mestreech' op carnavalsmaandagochtend nog last heeft van de gevolgen van een avondje stevig doorzakken, verzamelen de échte liefhebbers zich om 11.00 uur in café Au Mouton Blanc. Want vastelaovend is pas compleet als je bij de Stumpkeszitting van de Sjeng Kraft Kompenei bent geweest.
De Stumpkeszitting werd voor het eerst georganiseerd op maandag 16 februari 2004 en is een volkszitting zoals de Mestreechtenere vinden dat 't heurt: klein, intiem en oergezellig. Geen grootse decors, geen bombastische optredens –nee, hier draait het om de kracht van echte carnavaleske kleinkunst.
Tijdens de zitting klimmen de artiesten uit het raam naar buiten, rechtstreeks het podium op. Binnen is het zó druk dat het anders geen doen zou zijn. Dat raam is inmiddels een running gag en is onverbrekelijk verbonden met de Stumpkeszitting. Ook doen de meeste artiesten aan sjariteit (goede doelen) en in ruil voor een paar consumpties spelen ze vaak twee nummers.
En wat zou de Stumpkeszitting zijn zonder de stumpkes zelf? Plakken leverworst die op roggebrood worden geserveerd, echt carnavalseten dus.
Maar ben gewaarschuwd: als je ook wil gaan genieten van ongefilterde Maastrichtse humor, oude klassiekers en een flinke scheut vastelaovendstraditie, dan moet je er op tijd bij zijn! Want vol is vol, en het gaat snel …
Entree: gratis
Reserveren: onmogelijk
Beleving? Onvergetelijk.
Carnaval Maasbrug Maastricht
Op zondagmiddag vindt de Groete Optoch (“grote optocht”) plaats, vanaf Wyck, over de Sint Servaasbrug, naar de binnenstad van Maastricht. Tussen de carnavalswagens en -groepen bewegen zich kleinere groepjes en individuen, die het geheel tot een bónte störm (“bonte storm”) maken. Aansluitend begint het straatcarnaval. Tekening gemaakt eind 2022.
In een blog over Maastrichts carnaval mag deze 'Ingel vaan Mestreech' niet ontbreken.
In 1975 werd Math Hardy benoemd tot Carnavalsvierder van het jaar.
En in 2019 ontving hij van burgemeester Penn de Stadsmedaille, vanwege zijn 50-jarige jubileum als 'Ingel vaan Mestreech'.
Math was vanaf 1981 -2007 uitbater van café Rembrandt op de Markt in Maastricht.
Tekening gemaakt begin 2024. Op de achtergrond zie je de Helpoort in Maastricht.
den Ingel vaan Mestreech
In 1969 bekeek kastelein en 'Hollènder' Math Hardy de in steen gebeitelde engel van Maastricht, op de oevermuur naast de Servaasbrug en dacht "Je kunt maar beter engel zijn als je mensen wilt aanspreken.”
Aldus dook Math met rood-witte jurk, vleugels en aureool de vastelaovend in, en al snel zei het volk van Maastricht:" Dao keump 'den Ingel vaan Mestreech ".
Tijdens Carnaval was hij vaak vooraan te vinden met 'De Zaate Hermenie'. Dansend en draaiend ging hij voor in de parade, door de Grote Staat, tot hij weer eens viel. Dit gebeurde zo vaak dat Marjo, zijn vrouw, er een lied over maakte.
Zuug häöm 'ns danse,
Zuug häöm 'ns sjanse,
Dat is d'n Ingel Vaan Mestreech.
Huur häöm 'ns zinge,
Zuug häöm ins springe,
Dat is d'n Ingel vaan Mestreech.
Kiek, dao geit heer weer 'ns oonderoet.
Höllep, dao geit heer op zien snoets.
Daan steit heet op, dao geit heer weer,
Bezörg de luikes väöl plezeer.
Koeplèt:
Al èllef jaore löp heer roond,
Mèt z’n vleugele op z’n koont.
Euveral keump ste häöm tege,
Daan dingk ste heer zuut ze vlege.
Meh nao dreij daog is heer boont en blow,
Daan geit heer jengkend naor zien vrow.
Bron: Mestreechter Steerke en De Limburger
Zaate Hermeniekes
Zaate hermeniekes (“dronken harmonieorkestjes”) zijn niet weg te denken uit het Maastrichtse carnavalsbeeld. Drie dagen lang trekken de hermeniekes, gevolgd door hun zingende en dansende familie en andere fans door Wyck en de Maastrichtse binnenstad. Ze fleuren het Maastrichts straatcarnaval behoorlijk op, alhoewel ze naarmate de dag vordert minder toonvast zijn.
Als klap op de vuurpijl is er op carnavalsdinsdag ’t Zate hermeniekes concours. Dan laten de Hermeniekes op verschillende podia in de binnenstad zien wat ze in huis hebben.
Een herremenieke bestaat meestal uit zo’n vijftien muzikanten veelal uitgerust met blaas- of slaginstrumenten. Ze houden van klinkende namen als Hel, Hoeg en Zaat, Tetedevau (naar het streekgerecht tête de veau), en Veur de Bok zien Kloete. Ze staan hier op de Stationsstraat waar op carnavalszondag -klokslag 13:35- de grote optocht begint.
Boenke-boenke-boenke meziek
Carnaval in Maastricht is populairder dan ooit. De stad bruist en iedereen komt samen om te genieten. Maar met die groei verandert het carnavalsfeest. Op sommige plaatsen is het gevaarlijk druk en de opkomst van harde technomuziek en grote muziekwagens verdringen soms de spontane straatmuziek. En dat is jammer, want de herremeniekes zijn de ziel van de Vastelaovend. Iedereen doet mee – soms zuiver, soms vals – en wie nog geen instrument kan spelen, leert dat onderweg wel.
Maar ook al zien de vaak wat oudere Mestreechteneers die moderne beats en technowagens niet zitten, ook jongeren hebben recht op carnaval. Gelukkig wordt er nu gezocht naar meer balans. in 2024 kregen de technokarren een eigen terrein in het Sphinxkwartier, zodat de binnenstad meer ruimte heeft voor de traditionele carnavalsbeleving. De afgelopen jaren is dat verder uitgewerkt: harde ‘boenke‑boenke’ en grote geluidskarren worden steeds meer naar zulke aangewezen plekken buiten de drukste binnenstad gestuurd, terwijl het historische centrum vooral bedoeld is voor de klassieke Vastelaovend met hermeniekes en straotmuziek.
Lenteachtig Carnaval 2025
In 2025 vierden we carnaval van 2 t/m 4 maart. Het was bijna lente en dat leverde een zonnige carnaval op.
Volgens Den Haag stond de vakantie voor regio Zuid gepland van 22 februari tot en met 2 maart. Dit betekende dat kinderen tijdens de vastelaovend gewoon in de schoolbanken moesten gaan zitten. Gelukkig mochten scholen hiervan afwijken, en dat deden veel scholen dan ook. De voorjaarsvakantie in Maastricht begon op 3 maart, precies op tijd voor carnaval. In 2026 begint de voorjaarsvakantie op 14 februari, dus hoeven de kinder niet meer te kiezen tussen rekenen en een "rijaloet", en kunnen ouders in Limburg en Brabant echt los zonder smoesjes of 'ziekmeldingen'.
Carnaval 2025 bracht een vleugje lente met zich mee
Carnaval 2026
Carnaval 2027 begint op zondag 7 februari en duurt tot en met dinsdag 9 februari. Dan kleurt Maastricht weer rood-geel-groen. Officieel begint carnaval op zondag om 13.33 uur met de Grote Optocht van Maastricht, ofwel de ‘Boonte Störrem’. Drie dagen later wordt klokslag twaalf uur het Mooswief weer naar beneden gehaald.
Op zondag 7 februari zijn de winkels gesloten en ook op maandag en dinsdag zou ik er niet op gokken dat je niet voor een dichte deur komt te staan. Meer informatie over de optochten en activiteiten vind je op de site 'Maastricht Bereikbaar'.
Wanneer vieren we Carnaval 2026, 2027, 2028 en verder?
Carnaval 20252 t/m 4 maartCarnaval 20277 t/m 9 februarinog: 93 dagen Carnaval 202911 t/m 13 februarinog: 828 dagen Carnaval 203123 t/m 25 februarinog: 1570 dagen Carnaval 203327 t/m 1 maartnog: 2305 dagen Carnaval 20354 t/m 6 februarinog: 3012 dagen | Carnaval 202615 t/m 17 februariCarnaval 202827 t/m 29 februarinog: 478 dagen Carnaval 20303 t/m 5 maartnog: 1213 dagen Carnaval 20328 t/m 10 februarinog: 1920 dagen Carnaval 203419 t/m 21 februarinog: 2662 dagen |
Een stukje nostalgie:
Mijn eerste olieverfschilderij met Maastrichts Carnaval als onderwerp.
Gemaakt (ergens) in 2003.
Over Karen Nijst
Als webontwikkelaar & copywriter (Kahlo Websites Hapert) breng ik veel tijd achter de computer door. Maar zodra ik even vrij ben, grijp ik naar potlood, pen of mijn iPad Pro. Tekenen en schrijven zijn voor mij manieren om los te komen van het programmeerwerk en iets nieuws te creëren.
Dat begint vaak met een idee of een beeld in mijn hoofd. Soms ontstaat dat spontaan, andere keren gebruik ik schetsen of foto's die ik met mijn iPhone heb gemaakt. Zo'n foto is eigenlijk nooit het eindpunt, maar eerder een vertrekpunt. Ik probeer deze te vertalen naar iets eigens, waarbij ik speel met kleuren, vormen en compositie, tot alles samenvalt in een nieuw geheel. Door verschillende elementen te combineren en te zoeken naar balans en harmonie, probeer ik van elk werk iets persoonlijks te maken.
Inmiddels vind je me ook op Getekend Maastricht en zijn verschillende werken te bestellen op karennijst.werkaandemuur.nl/nl. Eind 2022 heb ik de webwinkel kunstopmaatshop.nl gelanceerd waar je ook werk van anderen kunt vinden.
En misschien zie ik je ook op Instagram?
Interesse in mijn werk?
Neem een kijkje in mijn webshop:
Kunst Op Maat Shop
