Tekenen in de Tuin

Beeld in onze tuin

Tekenen in onze tuin, 2016

Binnen de omheining van onze, maar ook andermans tuin, is het heerlijk om te tekenen of schilderen.

​Het is boeiend om te zien hoe de mens zijn tuin vormgeeft. In sommige tuinen laat de mens nadrukkelijk zijn sporen achter en in andere tuinen ‘wint’ de natuur, en dat levert veelal een fascinerend schouwspel op dat erom vraagt vastgelegd te worden.
Dus als het weer een beetje meespeelt, is het een rustgevende bezigheid om mijn indrukken vast te leggen op papier, doek of Ipad. Alhoewel dat laatste wel een beetje lastig is bij veel zonlicht …

Hieronder vind je enkele tekeningen en een schilderij(tje) van mijn hand. En daarnaast heb ik een klein verslagje geschreven waarin ik verschillende wetenswaardigheden heb verwerkt. Zoals een stukje geschiedenis en enkele filosofische beschouwingen die ik bijzonder interessant vond en graag wilde delen.

Filosofische beschouwingen

(BRON: WWW.DETUINVANHETGELUK.BE).

Zitje bij de vijver in onze tuin

In een tuin probeer je twee werelden te combineren tot één idyllisch geheel:
Volgens Paul Gordyn kan een tuin de mens doen beseffen dat hij afhankelijk is van de natuur, zonder er totaal aan overgeleverd te zijn.

Vermenging van natuur en cultuur:
In een tuin zorgt de mens er namelijk voor dat natuur en cultuur in belangrijke mate aanwezig blijven. Dat is niet vanzelfsprekend, want natuur en cultuur zijn niet van gelijke aard.
Zo zijn er enerzijds natuurlijke elementen als planten, bloemen, water, aarde, stenen, licht en schaduw en natuurgeluiden. Anderzijds is er het menselijke ingrijpen, zoals het bewerken van de natuurlijke elementen, de rangschikking ervan, het aanbrengen van kunstvoorwerpen (bv. beelden, of verlichting) of het begrenzen van de tuin.

‘Nergens ervaar ik de rust of de schoonheid of de vrijheid zo bevredigend als in een tuin.’ 

Op de site ‘de tuin van het geluk‘  zegt Gordyn dat een tuin de mens in contact kan brengen met zijn “ware” zelf, meer dan kunstwerken of de onbewerkte natuur kunnen doen.
Een tuin wijst de mens erop dat hij een evenwicht moet bewaren tussen zijn natuurlijke kant en zijn behoefte aan cultuur.

De tuinier of een tuinliefhebber weet bijvoorbeeld dat je hard moet werken voor een zomer vol bloemenpracht, maar diezelfde arbeid heeft geen enkele zin in de winter.
Deze tuinier is ook niet echt bescheiden: dankzij hem of haar kunnen er meer bloemen bloeien dan in de onbewerkte natuur.

“De tuin is een metafoor voor het ideale menselijke leven, waarin de tegenstellingen die ons bestaan beheersen, verzoend worden”.

Mara Miller, Amerikaanse filosofe en kunstenares.

Tekening: Mereltje in de tuin van mijn ouders. Ulestraten 2016.

Tekening: Mereltje in de tuin van mijn ouders. Ulestraten 2016.

Een tuin roept op om ook op andere vlakken in het leven dezelfde bescheidenheid aan de dag te leggen. Wie tuiniert of van tuinen houdt zal bijvoorbeeld vlugger aanvaarden dat hij moet sterven, maar ook inzien dat hij kan strijden tegen vroegtijdige dood. Een tuinliefhebber leert bescheiden te zijn. Hetgeen ook wordt ook aangetoond in de geschiedenis van de Griekse filosofie.

Filosoof van de tuin
Een filosoof die de bescheidenheid het meest heeft verdedigd is Epicurus (rond 300 v. Chr.). Volgens Epicurus kan de mens alleen gelukkig worden door soberheid. De Griekse filosoof pleit tegen de hoogmoed van wie roem, rijkdom en macht wil, maar pleit ook tegen de nederigheid: “ook soberheid kent een maat, en wie daarmee geen rekening houdt vergaat het als degene die grenzen overschrijdt door zijn onmatigheid”.

Epicurus paste zijn theorie toe door zich met vrienden terug te trekken op een domein met een grote tuin en werd daarom de “filosoof van de tuin” genoemd. Het leven in een tuin – weg van de wereld van rijkdom en machtsstrijd – is de toepassing van een bescheiden en daarom gelukkig makende levenswijze.

De tuin kan dus een belangrijke plaats zijn om diverse zingevingen te realiseren zoals rust vinden, schoonheid bewonderen, vrij zijn, van licht genieten, energie voelen, creatief zijn, het mysterie van het bestaan ervaren, zorgen voor kwetsbare dingen.
Maar volgens Gordyn zijn échte tuinervaringen inmiddels zeldzaam geworden. Waarover hieronder meer bij ‘Tuin dupe van het consumentisme?’

Een stukje geschiedenis

Middeleeuwen

In de Middeleeuwen waren tuinen vooral te vinden binnen de betrekkelijke veiligheid van de muren van kloosters en kastelen. Kloostertuinen zijn een klein paradijs op aarde en moesten Gods schepping verbeelden. Er worden vooral geneeskrachtige en keukenkruiden verbouwd.

Renaissance

Begin Renaissance zijn verschillende Italiaanse burgerfamilies rijk geworden door de handel. En om in de zomer de snikhete stad te ontvluchten, lieten zij villa’s bouwen met prachtige tuinen die er ‘alleen maar’ waren voor de sier.

Fonteinen zijn niet weg te denken uit deze typische Renaissance-tuinen. Ze zijn meestal rijk versierd en vaak worden taferelen uit de oudheid uitgebeeld.

Rond 1750 krijgt men, onder invloed van landschapsschilders en dichters, meer waardering voor de schoonheid van de natuur.
Onder het motto: “terug naar de natuur” (Rousseau, 1712-1778), ontstaat een meer natuurlijke wijze van beplanten.

Tweede wereldoorlog

Na de Tweede Wereldoorlog wordt Nederland in snel tempo welvarend waardoor de praktische moestuin moest plaatsmaken voor een – in eerste instantie vrij simpele- siertuin.

Tekening gemaakt in 2016 a.d.h.v. een (onduidelijke) foto. Maar ik heb mijn ouders inmiddels al zo vaak getekend dat dit geen problemen opleverde. Mijn arme vader was echter al getekend door die akelig ziekte waaraan wij hem in 2017 hebben verloren.

Hedendaagse tijd

Vanaf 1970 zie je dat sommige mensen zich echt op de tuin toeleggen óf alles onder het beton storten omdat er geen tijd is voor tuinieren. Het wordt belangrijker om buiten te kunnen barbecueën of koffie te drinken, zodat je bijna overal wel een tuinterras vindt.
Omdat het Nederlandse klimaat niet echt bekend staat om haar zonnige humeur, kiezen veel mensen voor een veranda of andere vorm van bescherming tegen regen en wind. Daarnaast is er meer aandacht voor de kinderen die lekker buiten moeten kunnen spelen. Het liefst in de eigen tuin.

Omdat we anno 2019 steeds meer geconfronteerd worden met steeds drogere perioden en heftige regenbuien, is een klimaatadaptieve tuin erg in trek. Daarbij wordt op zoek gegaan naar oplossingen die regenwateroverlast verminderen, verdroging tegen gaan en verkoeling vergroten.

Is de tuin de dupe van het consumentisme?​

Vijver in onze tuin

Tekening boven: Onze tuin te Hapert. De draadjes die schitteren in het zonlicht, zijn er om hongerige reigers af te schrikken. Het lijkt niet echt te werken …

Om Paul Gordyn ( ‘de tuin van het geluk‘) weer aan te halen,  wordt in onze moderne technisch-wetenschappelijke cultuur de natuur, zowel de onbewerkt als bewerkt, meer en meer verdrongen door cultuurproducten zoals woningen, fabrieken, autostrades en pretparken. Steeds minder kinderen spelen in het groen.

Ten tweede wordt de bescheidenheid vervangen door de hoogmoed van de moderne wetenschappelijk-technische cultuur. Wieden is vervangen door het spuiten van vergif, een fontein maakt geen gebruik van de zwaartekracht maar van elektriciteit, de haag heeft plaats moeten maken door een kunststof schutting.
En net zoals met kleding is de tuin ‘big business’  geworden. De reclame doet ons geloven dat shoppen in het tuincentrum net zo belangrijk is als de eigenlijke tuinbeleving. “Als we meer geld spenderen aan een tuin dan zullen we gelukkiger worden.” De vernietigende impact van een dergelijk levenswijze op het milieu wordt weggemoffeld, aldus Gordyn.

TIP: Tuin in het bos (Maarheeze)

Deze tuin in het bos, van Hannie en Wim Guns is zeer geleidelijk tot stand gekomen.
Toen zij in 1987 in Maarheze gingen wonen, bestond hun perceel nog volledig uit ongecultiveerd dennenbos. Dat vond het echtpaar prima, want zo hadden zij geen tuinonderhoud. Het ontbrak hen aan affiniteit met tuinieren.

Maar al vrij snel werden aan de zuidwestkant van het huis vele grove dennen gerooid, omdat deze vanwege de slechte kwaliteit op het huis zouden kunnen vallen. Hierdoor ontstond hun allereerste grasveldje. Daarna volgden de terrassen aan de achterzijde. Want ja, ze wilden toch gezellig buiten kunnen zitten. Van het een kwam het ander en de hele familie werd bij de werkzaamheden betrokken. En telkens met het voornemen dat dit het laatste klusje zou zijn, want de rest moet blijven zoals het is.

Inmiddels is elke vierkante meter aan de beurt geweest en is tuinieren een ‘art of living’ geworden waarbij de verbinding met het bos prioriteit nummer 1 is.

www.tuininhetbos.nl

 

Geranium

Tekening: Oostenrijkse Rose Hanggeranium in onze tuin te Hapert.

Thuis hadden wij er een
die nooit bloeien wilde omdat
iedereen zijn peuken doofde in de pot.
O god, de triestheid
van zijn harig-groene, knokelige steel!

Geranium, prachtige bloem
die niet mooi is,
wijn van de kruidenier,
kip tussen de vogels,
sieraad van alles wat arm en goedkoop is.

Stukje uit een gedicht van Hans Vlek.
Gelukkig geldt dit niet voor onze geranium die buiten hangt.
En daarbij: wij roken niet 😉

NB: Heb je een leuk weetje voor deze pagina? Of anders?
Ik hoor graag van je!

Over Karen Nijst

Als webontwikkelaar (Kahlo Websites Hapert) zit ik veel achter de computer. Maar tijdens de vrije uurtjes teken en schrijf ik graag én zo vaak mogelijk. De laatste jaren steeds vaker op de IPAD Pro. Ik maak dan vaak gebruik van Iphone foto's, echter nooit met de bedoeling deze exact te kopiëren.
Ik vind het juist een uitdaging om te zoeken naar het beste kleurenpalet, compositie en uitsnedes. Ook combineer ik vaak verschillende taferelen. Daarnaast is het niet mijn voornaamste streven om mensen herkenbaar weer te geven (tenzij het een portret is natuurlijk). Ik wil gewoon een bepaalde sfeer zo goed mogelijk weergeven!

0 reacties

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Chat openen
Leuk dat je hier bent! Als je een vraag hebt, laat het weten!